Bevrijdingsvuur van invasiestranden Normandië naar Kazematten Kornwerderzand

Op 1 mei begint een bijzondere estafetteloop van Normandië naar Kornwerderzand. Veertig lopers, waaronder Nederlandse en Canadese militairen, dragen het Bevrijdingsvuur over een route van maar liefst 900 kilometer! Ze volgen deels de historische bevrijdingsroute die 80 jaar geleden door de geallieerden werd afgelegd. In Arromanches-les-Bains, waar op D-day de bevrijding van Europa begon, ontvangen de lopers het vuur uit handen van de Franse burgemeester. Op de eindbestemming, bij de Kazematten in Kornwerderzand, zal burgemeester Jannewietske de Vries van Súdwest-Fryslân op 5 mei het Bevrijdingsvuur ontsteken.
Op 1 mei 2025 vertrekt een estafetteploeg naar Arromanches-les-Bains in Normandië. Daar begon de bevrijding van Europa in juni 1944 op D-day. Burgemeester Marcel Bastide overhandigt het vrijheidsvuur, waarna de estafettelopers, via de Johannes Postkazerne in Havelte, op 5 mei arriveren op Kornwerderzand. Daar wordt de uit Normandië meegebrachte fakkel overhandigd aan burgemeester Jannewietske de Vries, die in het Kazemattenmuseum het bevrijdingsvuur ontsteekt.
Aan de estafette doen naast lopers uit Sneek en omgeving ook militairen van het 44e Pantserinfanteriebataljon (Regiment Infanterie Prins Johan Willem Friso) mee. Daarnaast sluiten enkele militairen van het Regiment Queens Own Rifles (QOR) of Canada aan. Zij komen speciaal voor deze gelegenheid over uit Canada. Het Regiment QOR heeft een belangrijke rol gespeeld bij de bevrijding van Zuidwest-Friesland. De route volgt deels de bevrijdingsroute (Liberation Route Europe) van de Canadezen. Over de tocht en de historisch belangrijke plaatsen wordt via verschillende media geïnformeerd.

( Foto Brian Vonk )

Van de invasiestranden naar de Kazematten
In grote lijnen ziet het programma er als volgt uit. In de vroege uren van 1 mei vertrekken de estafettelopers van Sneek naar de Johannes Postkazerne in Havelte. Vandaar gaat het met militair vervoer naar Arrromanches-les-Bains in Normandië. Op 2 mei ’s ochtends is er een excursie naar de Invasiestranden Gold Beach en Juno Beach gepland. ’s Middags krijgen de lopers het bevrijdingsvuur van de burgemeester van Arromanches-les-Bains overhandigd. Daarna is de start van de eerste etappe van 140 km. Na 10 km wordt een loper afgelost. Er wordt ovenacht in tenten, die door Defensie worden geplaatst. Op 3 en 4 mei moet ongeveer 330 km worden overbrugd, eindigend in de Johannes Postkazerne. Op 5 mei is de laatste etappe van 105 km naar Kornwerderzand. De gehele afstand is 900 km.  De lopers zijn te volgen via lc.nl

( foto Heidi Mulder )

Dodenherdenking op de Johannes Postkazerne in Havelte
De commandant van het 44e pantserinfanteriebataljon, luitenant kolonel Erik Derks, was enthousiast over het voornemen van het Kazemattenmuseum en heeft de medewerking gekregen van de commandant van de 43e Gemechaniseerde Brigade. Dat betekent dat een beroep gedaan kan worden op faciliteiten van de brigade. Omdat een groep lopers van defensie meegaat, gaat de route van Arromanches-les-Bains naar Kornwerderzand via de Johannes Postkazerne in Havelte. Na de plechtigheden in verband met Dodenherdenking wordt de fakkel met het bevrijdingsvuur overhandigd en het vrijheidsvuur ontstoken.

Kranslegging in Wons
Voor het opzetten van de tenten worden campings gezocht. De lopers worden begeleid door twee fietsers: voorop de navigator en achter de loper(s) een fietser voor de veiligheid. Er zijn drie loopgroepen van 8-10 lopers en zes fietsers.
Onderweg wordt op diverse plaatsen stilgestaan bij WOII-monumenten langs de route. In verband met de deelname van Canadese militairen meelopen, wordt in Wons een krans gelegd bij het monument voor het Regiment Queens Own Rifles of Canada.

Bevrijdingsfeest in Kornwerderzand
In het Kazemattenmuseum worden de bezoekers geïnformeerd over wat het betekent om in tijden van oorlog te leven, tegen welke beperkingen je aanloopt en wat er voor nodig is om weer in vrijheid te kunnen leven. Er wordt verbinding gelegd met de huidige conflicten in de wereld. Het is de bedoeling dat een breed publiek wordt geïnformeerd over wat er in Friesland en op de Afsluitdijk gebeurd is tijdens WOII.
Op 5 mei zal burgemeester Jannewietske de Vries van gemeente Súdwest-Fryslân de lopers verwelkomen en het vrijheidsvuur op het monumentenplein ontsteken. Daarbij is er alle reden voor een feest. DJ Robin Roy, die vooral veel jeugdige toeschouwers trekt, verzorgt de muzikale ondersteuning voor het feest. Jong en oud is van harte welkom. Het museum zal uiteraard te bezichtigen zijn.

Sponsorloop
De deelnemers aan de estafetteloop leveren hun tijd en energie. Daarvoor willen zij zich laten sponseren. De opbrengst van deze sponsoractie gaat naar de Stichting Hulphond, die zich met name inzet voor militairen en politiemensen met PTSS.
De Bevrijdingsestafetteloop wordt financieel mogelijk gemaakt door het V-Fonds, Stichting 1940-1945 Sneek, Stichting 1940-1945 Friesland, gemeente Súdwest-Fryslân, het ministerie van Defensie, CrossFit Sneek en het Kazemattenmuseum. Andere sponsoren die dit initiatief een warm hart toedragen zijn nog van harte welkom.
De organisatie is in handen van het Kazemattenmuseum, CrossFit Sneek en het 44e Pantserinfanteriebataljon.

Recente berichten

Facebook

Comments Box SVG iconsUsed for the like, share, comment, and reaction icons

𝐇𝐞𝐭 𝐥𝐨𝐭 𝐯𝐚𝐧 𝐝𝐞 𝐛𝐫𝐮𝐠𝐠𝐞𝐧 𝐞𝐧 𝐬𝐥𝐮𝐢𝐳𝐞𝐧 𝐯𝐚𝐧 𝐝𝐞 𝐩𝐨𝐬𝐢𝐭𝐢𝐞 𝐊𝐨𝐫𝐧𝐰𝐞𝐫𝐝𝐞𝐫𝐳𝐚𝐧𝐝
Vanaf de eerste werkzaamheden in 1928 groeide Kornwerderzand uit tot een grote bouwput. Foto 1 toont links in de eerste linie de heimachines voor kazemat II (ten noorden van de rijbaan) en kazemat IV (ten zuiden van de rijbaan). Van kazemat XIV is de grondplaat al zichtbaar (de grijze rechthoek links boven de onderste heimachine).

De kazematten liepen in de oorlog weinig schade op (hierover in een andere post meer). Echter is dit wel gebeurd bij de sluizen. De innovatieve sluizen in de zg ‘knik van Lorentz', hebben de meidagen en de verdere oorlog ongeschonden doorstaan. Uit wraak voor de Duitse nederlaag werden de 12 heftorens van de sluizen in 1945 vernield (foto 2). Meteen na de oorlog is begonnen met het herstel van de sluiscomplexen (foto 3).
Naast eisen aan kazematten en sluizen, bepaalde het Ministerie van Oorlog dat de brug op Kornwerderzand een draaibrug moest worden, zodat deze nooit het schootsveld kon belemmeren en een vijand zich er niet achter kon verschuilen. Foto 4 (1932) toont de brug in aanbouw, met rechts de huizen en uiterst rechts het kerkje van Kornwerderzand.
Foto 4a Werkgebouwen, het waterreservoir en rechts het manschappengebouw (4b)

Toen in de meidagen 1940 Duitse troepen oprukten richting de Afsluitdijk, hebben Nederlandse militairen de zuidelijke brug opengedraaid en met explosieven uit zijn geleiderails laten ontsporen. Voor de aanvallers uit, trokken Nederlandse militairen met vrachtwagens en bussen uit de noordelijke provincies richting Kornwerderzand. De voertuigen mochten het schootsveld niet belemmeren en werden in het water gereden. De soldaten konden via de schutsluis naar de eerste linie komen, om vervolgens door te trekken naar Noord-Holland.
Foto 5 toont de opengedraaide brug. Links naast het beschadigde brugwachtersgebouw enkele soldatenbarakken. Rechts naast het lege bruggenhoofd (gemaakt voor een eventuele spoorbrug) ligt kazemat II. In het water drijft een autobus.

Op foto 6 Duitse voertuigen vanuit de richting Noord-Holland moesten voor de vernielde brug rechtsaf de havendam op. Op de foto rijden ze richting kazemat V. (Op de achtergrond kazemat IV en het brugwachtersgebouw.
Vervolgens via de noodbrug over de schutsluis (foto 7), gezien vanaf kazemat VI met rechts op de achtergrond de Friese kust en links een strook Afsluitdijk). Hier is het vrije schootsveld vanuit kazemat VI goed te zien
Foto 8 is gezien vanaf de overkant met links nog een stukje van de noordelijke kanonkamer van kazemat VI zichtbaar. Achter de soldaat het naambordje van de brug ‘General Feldt brücke’,
Foto 8 is gezien vanaf de overkant met links nog een stukje van de noordelijke kanonkamer van kazemat VI zichtbaar. Achter de soldaat het naambordje van de brug ‘General Feldt brücke’,Om vervolgens hun weg te vervolgen naar Friesland. Links een reclamezuil van het vernielde Caltex benzinestation. De Duitse voertuigen zijn net de vernielde resten van de woningen van Kornwerderzand voorbijgereden. Op de voorgrond de opengedraaide brug.

Na de Duitse capitulatie werd de brug op Kornwerderzand opgeblazen door terugtrekkende Duitsers. Waarbij deze in de scheepvaartzone kwam te liggen (foto 11 uit 1945 met op de achtergrond die in de oorlog herbouwde huizen van Kornwerderzand.
bronvermelding
foto 1 RWS/Pieter Wit
foto 2, 4 archief Kazemattenmuseum
foto 4a, 4b dorpsbelang Kornwerderzand
foto 3, 5 oorlogsbronnen.nl
foto 6, 7, en 10 collectie NIMH.nl
foto 8 oorlogsbronnen.nl
foto 9 collectie NIMH.nl; album NL-HaNIMH-538-24/Groeneveld
foto 11 dorpsbelang Kornwerderzand
... Lees MeerLees Minder

Image attachmentImage attachment+Image attachment

1 ReactieReageer op Facebook

Wat een prachtige foto's!

𝐃𝐞 𝐛𝐨𝐮𝐰 𝐯𝐚𝐧 𝐝𝐞 𝐩𝐨𝐬𝐢𝐭𝐢𝐞 𝐊𝐨𝐫𝐧𝐰𝐞𝐫𝐝𝐞𝐫𝐳𝐚𝐧𝐝
Kornwerderzand beschikt over 17 kazematten; 10 in de eerste en 7 in de tweede linie. Ze zijn gebouwd op de werkeilanden en de havendammen, zo’n 4,5 km uit de Friese kust. Kazemat III (1931) is als eerste gebouwd, omdat het brugwachtersgebouw daarbovenop kwam. De overige kazematten volgden tussen 1932 en 1933. In een periode van 6 - 8 weken was een kazemat gereed. Kanonkazemat VI kostte 198.000 gulden.
Vanwege speciale funderingen waren kazematten op de havendammen relatief duur, zo kostte mitrailleurkazemat V 170.000 gulden. Een groot voordeel voor de bouw was dat veel mensen en middelen reeds aanwezig waren.

Foto 1 toont rechts rijksweg 43 naar Friesland.
Met op de zuidelijke dam rechts, de huizen van Kornwerderzand, het directiegebouw van de Maatschappij tot Uitvoering van de Zuiderzeewerken en de woon/werkbarakken. In de middenberm komen café ‘de Keijzer’ en het tankstation.
Op het linker plateau de aanleg van de eerste linie met ten noorden van de rijksweg kanonkazemat II en in de middenberm het brugwachtersgebouw. Ten zuiden van de rijksweg zijn luchtdoelremise XIV, mitrailleurkazemat IV, het dijkmagazijn van Rijkswaterstaat en enkele werkgebouwen zichtbaar. Op de havendam mitrailleurkazemat V en kanonkazemat VI.

Foto 2 toont de tweede linie Kornwerderzand met ten noorden van de rijksweg de bouw van de kazematten XII, XV, XVI en X. Zuidelijk liggen kazemat XIII en XI. Later zou kazemat XVII nog worden bijgebouwd. Behalve XV en XVII (resp remise voor luchtdoelgeschut en remise voor zoeklicht en aggregaat) zijn het mitrailleurkazematten.

Om begrijpelijke redenen zijn er weinig foto’s van de bouw van de kazematten. Omdat een aantal kazematten dicht bij de rijweg lagen, zijn er periodiek foto’s vrijgegeven. Er werden zelfs ansichtkaarten in de mobilisatietijd verstrekt met daarop ingetekende schijndeuren, alles ter misleiding (foto 3).
Foto 3a toont een ruim verspreide ansichtkaart met kapitein Boers (rechts), de commandant van positie Kornwerderzand met sergeant Ooijevaar (2e van rechts) en enkele manschappen, terwijl ze zogenaamd uit de ingang van kazemat IV komen.

Foto 4 toont de bouw van een kazemat met in het midden rechts een zg regenbak. Boven op lijkt een voorbereiding te zijn voor een nog te bouwen constructie. Op de achtergrond staan barakken. Ook hier geldt dat foto’s werden geretoucheerd.

Foto 5 is van kazemat II op Kornwerderzand (2022), na ruim 90 jaar vrijgegraven vanwege werkzaamheden voor de dijkverzwaring. Op deze foto is ook de regenbak goed zichtbaar.

bronnen:
foto 1 en 2 : Fototechnische Dienst Luchtvaartafdeeling, 1933 - 1934 - NIMH)
foto 3, 3a en 4 : archief Kazemattenmuseum
foto 5 : RWS/deafsluitdijk
... Lees MeerLees Minder

Image attachmentImage attachment+3Image attachment

3 ReactiesReageer op Facebook

Mooie stelling, locatie en museum er is ook een interessant boekje over "Blitzkrieg halte Kornwerderzand" als ik me niet vergis toont ook wel verschil aan in bouw van een stelling door RWS en de Krijgsmacht maar dat terzijde 👍

ach ja, Weermacht. Dat werd later wel een lastig woord.

Een geweldige bunker de Duitsers zijn hier nooit langs gekomen

🔻 Nooit eerder ontvingen we zoveel bezoekers. Een recordaantal van 19.941 belangstellenden brachten in 2025 een bezoek aan het museum.

Bijzonder dit jaar was 80 jaar Bevrijding. Naast de Normandië estafetteloop heeft het museum meegedaan aan "Brêge nei Frijheid" en het project "80 gezichten". Onder de brug bij Kornwerderzand op weg naar het museum zijn foto's geplaatst. Die hangen er overigens nog steeds zodat bezoekers ook nu nog worden herinnerd aan verhalen over de Tweede Wereldoorlog.
De estafettelopers uit Normandië werden op 5 mei feestelijk ingehaald met muziek en begeleid door historische militaire voertuigen én een modern pantservoertuig uit de Johannes Postkazerne in Havelte.
Rijkswaterstaat heeft speciaal voor de aankomst korte tijd het verkeer over de brug stilgelegd. Op 5 mei mochten we maar liefst 785 bezoekers verwelkomen!

Verder is het 40-jarig bestaan van het Kazemattenmuseum feestelijk gevierd met de vrijwilligers.
Ook de Museumnacht eind september was succesvol. Meer dan 200 bezoekers hebben in het donker het museum bezocht.
Verder zijn we als museum heel blij met de subsidie van de provincie Fryslân die we alsnog hebben gekregen op initiatief van Provinciale Staten.

2025 een topjaar!
... Lees MeerLees Minder

🔻  Nooit eerder o

5 ReactiesReageer op Facebook

Gefeliciteerd en knap gedaan. Moet maar weer eens aankomen . Is alweer een tijdje geleden .

Trots op alle vrijwilligers!❤️👍💛👍💚

Fantastisch !!

We zijn er in 2025 ook geweest en we vonden het een geweldig museum met gastvrije medewerkers! 👌🏻

Sjapoo

View more comments

Laadt meer