Op zaterdag 24 mei 2025 is de 10e editie van Bunkerdag én wordt in het Kazemattenmuseum de film De Uittocht, Pingjum onder vuur, vertoond. De bunkers langs de Nederlandse kust zijn één dag samen open voor publiek. Van Zeeland tot en met de Waddeneilanden kun je tussen 10.00 en 17.00 uur een kijkje nemen in deze bijzondere bouwwerken uit de Tweede Wereldoorlog die onderdeel waren van de Atlantikwall. Vaak nauwelijks zichtbaar in het landschap – soms grotendeels onder het zand of begroeid door planten – herinneren ze nog altijd aan een belangrijke en ingrijpende periode in onze geschiedenis. In 2025 vieren we een bijzonder moment: het is 80 jaar geleden dat Nederland werd bevrijd. Reden om de film De Uittocht te vertonen.
Atlantikwall
Tijdens de Tweede Wereldoorlog bouwde nazi-Duitsland een verdedigingslinie langs de West-Europese kust om een aanval van de geallieerden te voorkomen. Deze zogenoemde Atlantikwall liep helemaal van Noorwegen tot aan de grens met Spanje, over een lengte van zo’n 5000 kilometer. Hij verbindt tienduizenden bunkercomplexen en andere verdedigingswerken met elkaar. Ook in Nederland werden op strategische plekken langs de kust honderden bunkers, tankmuren en loopgraven aangelegd. Dit had grote gevolgen: veel bewoners werden gedwongen hun huis te verlaten om plaats te maken voor de bouw van deze verdedigingswerken. De Europese kust veranderde tijdens de Duitse bezetting in een vesting, waarvan de sporen tot op de dag van vandaag zichtbaar zijn.
Ook zijn er diverse exposities ter ere van 80 jaar bevrijding en vele filmvertoningen met originele beelden uit die tijd. Voor kinderen is er een speciaal opdrachtenboekje en zijn er speurtochten.
Bunkerdag in Friesland
Wat van de buitenkant niet meer dan een blok beton lijkt, wordt tijdens Bunkerdag tot leven gebracht door de verhalen van de vele vrijwilligers. Bezoek je Friesland vanaf de Afsluitdijk, maak dan een stop op Kornwerderzand. Hier liggen de beroemde kazematten. Slechts 225 Nederlandse soldaten wisten 13.500 Duitse soldaten tegen te houden in de meidagen van 1940. In 1943 werd de stelling Kornwerderzand onderdeel van de Atlantikwall. Het Kazemattenmuseum heeft de kazematten ingericht zoals die er ten tijde van de oorlog uitzagen. Je kunt hier een audiotour doen, films kijken. Verder is er een aantal DAF YA126’s te bekijken, een 4-wiel aangedreven voertuig. De DAF YA-126 is er in drie verschillende basisuitvoeringen: wapendrager, radiowagen en ambulance.
Op Vlieland is het Bunkermuseum WN12H te bezoeken. Van de op Vlieland gebouwde stellingen is WN 12H als enige bewaard gebleven. Met de inzet van veel vrijwilligers zijn de bunkers en loopgraven uitgegraven en gerestaureerd.
In de duinen van Ameland ligt de voormalige keukenbunker, nu ingericht als museum. Tijdens een fietstocht horen bezoekers meer over het bunkercomplex in West-Ameland.
Op Schiermonnikoog kunnen bezoekers terecht bij onder andere de gigantische Wassermannbunker. Bovenop de bunker is te genieten van het prachtige uitzicht.
Het hele programma is te bekijken op www.bunkerdag.nl. Toegangskaarten zijn op de dag zelf verkrijgbaar bij de verschillende bunkerlocaties. Met één entreebewijs zijn alle deelnemende locaties toegankelijk.
De Uittocht, Pingjum onder vuur
De Uittocht, Pingjum onder vuur, is een film over het begin van de oorlog bij de stellingen Wons en Kornwerderzand en de spannende uittocht en bevrijding van Pingjum. Het is een filmische registratie van de theatrale vertelling ‘De Uittocht’ uit 2024 door stichting Nieuw Atlantis.
In ‘De Uittocht’ wordt verteld hoe het dorp Pingjum aan de waddenzeekust op het einde van de tweede wereldoorlog door de geallieerden onder vuur wordt genomen. Duitse soldaten hebben zich verschanst in boerderijen en loopgraven. Heel Friesland is bevrijd maar in Pingjum gaat de oorlog in volle hevigheid door. Er sneuvelen mensen, de rest weet te ontkomen en zo ontstaat een uittocht van vluchtelingen. Overal waar ze aankomen worden ze welkom geheten. Als Pingjum eindelijk bevrijd is staan nog maar zes huizen overeind.
Vier generaties Bakker, ex-Pingjumers, brengen als een theatrale documentaire dit verhaal op ingrijpende wijze voor het voetlicht. Mensen vergeten snel hoe het is om als vluchteling opgevangen te worden. Een actueel thema waar juist nu behoefte aan is.
Regie en tekst zijn van Gerda Holzhaus. De film wordt in het Kazemattenmuseum vertoond om 11.00 en 13.00 uur en duurt 40 minuten met een kort nagesprek.
Bunkerdag wordt gehouden van 10.00 tot 17.00 uur. Meer informatie over alle deelnemende locaties en het volledige programma is te vinden op www.bunkerdag.nl
Entree is € 4,- voor kinderen van 4 tot en met 12 jaar en € 7,50 voor iedereen ouder dan 12 jaar. Kinderen tot en met 3 jaar hebben gratis toegang. Met één entreeticket zijn alle deelnemende locaties toegankelijk.
Foto Albert Smit
